Pensioen berekenen op 63-jarige leeftijd

Eerder stoppen met werken is voor veel mensen een gekoesterde wens. Wie overweegt om rond het drieënzestigste levensjaar met pensioen te gaan, krijgt echter te maken met de zogeheten AOW-kloof. Omdat de officiële AOW-leeftijd in Nederland tegenwoordig aanzienlijk hoger ligt, ontstaat er een overbruggingsperiode van meerdere jaren. Tijdens deze jaren is er nog geen sprake van een basisuitkering vanuit de overheid. Daarom is een heldere berekening noodzakelijk om te bepalen of het opgebouwde vermogen toereikend is om deze periode comfortabel door te komen.

Vroeg pensioen en inkomensplanning

Een doordacht plan begint altijd met het in kaart brengen van de vaste en variabele lasten. Wie op drieënzestigjarige leeftijd stopt, moet zelfstandig voorzien in het inkomen tot de AOW ingaat. Dit betekent dat het besteedbare budget vaak anders is opgebouwd dan tijdens het actieve arbeidsleven. Uitgaven voor woon-werkverkeer en beroepskosten vallen weg, maar kosten voor vrije tijd, reizen en gezondheidszorg kunnen juist stijgen. Inkomensplanning omvat daarom niet alleen het inventariseren van inkomstenbronnen, maar ook het realistisch inschatten van uitgavenpatronen over een reeks van jaren.

Bij het vervroegen van de pensioendatum verlaagt de uiteindelijke jaarlijkse pensioenuitkering zich structureel. Omdat de uitkering over meer jaren moet worden uitgesmeerd, daalt het bedrag per maand. Bovendien stopt de verdere opbouw van pensioenrechten bij de werkgever op het moment van uitdiensttreding. Hierdoor is het cruciaal om vooraf verschillende scenario’s door te rekenen, zodat helder wordt welk maandelijks bedrag overblijft na aftrek van belastingen en premies.

Wettelijk pensioen en aanvullend pensioen

Het Nederlandse pensioenstelsel bestaat traditioneel uit drie pijlers. De eerste pijler is de AOW, de tweede pijler betreft het aanvullend pensioen via werkgevers of bedrijfstakpensioenfondsen, en de derde pijler bestaat uit individuele voorzieningen zoals lijfrentes. Op de leeftijd van drieënzestig jaar kan het pensioen uit de tweede pijler vaak al gedeeltelijk of geheel naar voren worden gehaald. Veel pensioenreglementen bieden flexibele opties, zoals een hoog-laag constructie, waarbij in de eerste jaren een hogere uitkering wordt ontvangen om het ontbreken van de AOW op te vangen.

Het vervroegen van de tweede pijler heeft wel blijvende financiële consequenties voor de rest van het leven. Het pensioenbedrag dat na het bereiken van de officiële pensioenleeftijd resteert, ligt immers lager dan wanneer men tot de normatieve pensioenleeftijd had doorgewerkt. Daarnaast moet er rekening mee worden gehouden dat de partner wellicht recht heeft op partnerpensioen, wat beïnvloed kan worden door keuzes omtrent het vervroegen van de pensioendatum. Een gedetailleerd overzicht via officiële registers biedt hierin essentieel houvast.

Om inzicht te verkrijgen in de financiële mogelijkheden zijn er verschillende betrouwbare instanties en platforms beschikbaar die overzichten en rekentools aanbieden. Deze hulpmiddelen geven inzicht in de stand van zaken en helpen bij het vergelijken van verschillende keuzes rondom vervroegde uittreding.

Prijzen, tarieven of kostenramingen vermeld in dit artikel zijn gebaseerd op de meest actuele beschikbare informatie, maar kunnen na verloop van tijd wijzigen. Onafhankelijk onderzoek wordt geadviseerd voordat u financiële beslissingen neemt.

Spaargeld, belasting en uitkeringen

Naast pensioenuitkeringen speelt vrij beschikbaar vermogen een doorslaggevende rol bij het overbruggen van de periode tot de AOW. Eigen spaargeld en beleggingen kunnen worden aangesproken zonder dat daar direct inkomstenbelasting over verschuldigd is bij opname. Wel dient er rekening gehouden te worden met vermogensrendementsheffing in box 3, afhankelijk van de actuele vrijstellingen en heffingsvrije vermogensgrenzen. Het strategisch inzetten van spaargeld kan helpen om de inkomstenbelasting in de vroege pensioenjaren te optimaliseren.

Fiscaal gezien geldt er een belangrijk onderscheid voor en na de AOW-leeftijd. Vóór het bereiken van deze gerechtigde leeftijd betaalt men de volledige eerste schijf van de inkomstenbelasting, inclusief premies voor de volksverzekeringen. Zodra de AOW-leeftijd intreedt, vervalt de AOW-premie, waardoor het belastingtarief in de eerste schijf substantieel daalt. Een inkomen van dertigduizend euro bruto levert vóór het bereiken van de AOW-leeftijd dus een aanzienlijk lager nettobedrag op dan hetzelfde brutobedrag na die datum.

Netto inkomen na stoppen met werken

Het bepalen van het uiteindelijke netto inkomen na het beëindigen van de loopbaan vereist een zorgvuldige optelsom van alle bronnen. Belastingheffingen, heffingskortingen zoals de algemene heffingskorting en de arbeidskorting komen in een ander perspectief te staan wanneer arbeid stopt. Omdat de arbeidskorting vervalt wanneer er geen sprake meer is van loon uit tegenwoordige arbeid, kan de belastingdruk op het pensioeninkomen hoger uitvallen dan men op voorhand verwacht.

Daarnaast moeten zorgkostenpremies in de gaten worden gehouden, waaronder de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Deze bijdrage wordt direct ingehouden op de pensioenuitkering of via een aanslag verrekend. Door alle inkomensstromen, fiscale verplichtingen en noodzakelijke uitgaven vooraf exact op een rij te zetten, ontstaat een transparant beeld van de financiële haalbaarheid van stoppen op drieënzestigjarige leeftijd.